ဆိုလာနှင့် အပူစုပ်စက် ပေါင်းစပ်ခြင်း၏ အခြေခံသဘောတရား
အပူစုပ်စက် (Heat Pump) သည် ပတ်ဝန်းကျင်လေ၊ မြေကြီးအတွင်း သို့မဟုတ် ရေထုထဲမှ အပူများကို စုပ်ယူကာ အိမ်တွင်းသို့ လွှဲပြောင်းပေးသည့် စက်ကိရိယာဖြစ်သည်။ လျှပ်စစ်မီးဖို သို့မဟုတ် ဂက်စ်ဘွိုင်လာကဲ့သို့သော ရိုးရာအပူပေးစနစ်များနှင့် မတူဘဲ Heat Pump သည် လျှပ်စစ်ကို တိုက်ရိုက်အပူအဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲခြင်းမဟုတ်ဘဲ အပူများကို တစ်နေရာမှတစ်နေရာသို့ ရွှေ့ပြောင်းပေးခြင်းဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် စွမ်းအင်သုံးစွဲမှု ပိုမိုထိရောက်ပြီး Coefficient of Performance (COP) တန်ဖိုးမှာ ပုံမှန်အားဖြင့် ၃ မှ ၄ အကြားရှိသည်။ ဆိုလိုသည်မှာ လျှပ်စစ် ၁ ကီလိုဝပ်နာရီ သုံးစွဲပါက အပူ ၃ မှ ၄ ကီလိုဝပ်နာရီစာ ထွက်ရှိနိုင်ခြင်းဖြစ်သည်။
ဆိုလာ PV စနစ်နှင့် Heat Pump ပေါင်းစပ်ခြင်းသည် နေသာသောနေ့များတွင် ဆိုလာက ထုတ်လုပ်ပေးသည့် လျှပ်စစ်ကို Heat Pump က တိုက်ရိုက်အသုံးပြုနိုင်သောကြောင့် လျှပ်စစ်မီတာခကို သိသိသာသာ သက်သာစေသည်။ အရှေ့တောင်အာရှကဲ့သို့ ပူပြင်းသောဒေသများတွင် Heat Pump ကို လေအေးပေးစနစ် (Cooling) နှင့် ရေပူထုတ်လုပ်ရာတွင် အဓိကအသုံးပြုနိုင်ပြီး ဆိုလာစွမ်းအင်ထုတ်လုပ်မှု အမြင့်ဆုံးအချိန်နှင့် လျှပ်စစ်လိုအပ်ချက် အမြင့်ဆုံးအချိန်တို့ တိုက်ဆိုင်နေသောကြောင့် [ထိရောက်သော ဆိုလာပြားများ](/products/solar-panels) နှင့် တွဲဖက်ရာတွင် အလွန်သင့်လျော်သည်။ NREL ၏ သုတေသနအရ ဆိုလာ + Heat Pump ပေါင်းစပ်စနစ်သည် စွမ်းအင်ကုန်ကျစရိတ်ကို ပျမ်းမျှ ၅၀ ရာခိုင်နှုန်းအထိ လျှော့ချပေးနိုင်သည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။
စီးပွားရေးအကျိုးအမြတ်နှင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုဆိုင်ရာ သုံးသပ်ချက်များ
ဆိုလာ + Heat Pump စနစ်၏ အဓိကဆွဲဆောင်မှုမှာ ရေရှည်စွမ်းအင်ကုန်ကျစရိတ် သက်သာခြင်းဖြစ်သည်။ ဂက်စ်ဘွိုင်လာနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက Heat Pump သည် စွမ်းအင်သုံးစွဲမှု ၆၀-၇၅ ရာခိုင်နှုန်းအထိ လျှော့ချပေးနိုင်ပြီး ဆိုလာနှင့်တွဲဖက်ပါက ပိုမိုသက်သာစေသည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် Inflation Reduction Act (IRA) ၏ အခွန်ခရက်ဒစ်အရ အိမ်သုံးစနစ်တပ်ဆင်သူများသည် Heat Pump တပ်ဆင်မှုအတွက် ကုန်ကျစရိတ်၏ ၃၀ ရာခိုင်နှုန်းအထိ ပြန်လည်ခံစားခွင့်ရရှိနိုင်သည်။ ပုံမှန်အိမ်သုံးတစ်ခုအတွက် ဆိုလာ ၅-၈ ကီလိုဝပ်စနစ်နှင့် ၆-၁၀ ကီလိုဝပ် Heat Pump တို့ကို ပေါင်းစပ်တပ်ဆင်ပါက ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုပြန်လည်ရရှိသည့်ကာလ (Payback Period) သည် ဒေသပေါ်မူတည်၍ ၅ နှစ်မှ ၉ နှစ်အကြားရှိသည်။
ထို့ပြင် ဆိုလာစွမ်းအင်ကို ကိုယ်တိုင်သုံးစွဲမှုနှုန်း (Self-Consumption Rate) မြှင့်တင်ခြင်းသည်လည်း အရေးကြီးသော အချက်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ဆိုလာတစ်ခုတည်းတပ်ဆင်ထားသော အိမ်များတွင် ကိုယ်တိုင်သုံးစွဲမှုနှုန်းမှာ ၂၀-၃၀ ရာခိုင်နှုန်းသာရှိပြီး ပိုလျှံလျှပ်စစ်ကို ဂရစ်သို့ ပြန်လည်ရောင်းချရသည်။ Heat Pump နှင့် [လီသီယမ်ဘက်ထရီသိုလှောင်မှုစနစ်](/products/lithium-battery) တို့ကို ထည့်သွင်းလိုက်ပါက ကိုယ်တိုင်သုံးစွဲမှုနှုန်းသည် ၆၀-၈၀ ရာခိုင်နှုန်းအထိ မြင့်တက်လာသည်။ လျှပ်စစ်မီတာခနှုန်းထားများ မြင့်မားနေသော မြန်မာနိုင်ငံအပါအဝင် အရှေ့တောင်အာရှဈေးကွက်များတွင် ဤအချက်သည် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုဆုံးဖြတ်ချက်အတွက် အဓိကကျသောအခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်သည်။
နည်းပညာပေါင်းစပ်မှုစနစ်များ- ဆိုလာ၊ ဘက်ထရီနှင့် Heat Pump
ခေတ်မီဆိုလာ + Heat Pump ပေါင်းစပ်စနစ်များသည် အဓိကအားဖြင့် ဆိုလာ PV ပြားများ၊ Hybrid Inverter၊ ဘက်ထရီသိုလှောင်မှုစနစ်နှင့် စမတ်ထိန်းချုပ်ကိရိယာများဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ Hybrid Inverter သည် ဆိုလာမှထုတ်လုပ်သော DC လျှပ်စစ်ကို အိမ်သုံးလျှပ်စစ်အဖြစ် ပြောင်းလဲပေးရုံသာမက ဘက်ထရီအားသွင်းခြင်း၊ ဂရစ်နှင့်ချိတ်ဆက်ခြင်းနှင့် Heat Pump ကဲ့သို့သော ဝန်များကို ဉာဏ်ရည်တုဖြင့် စီမံခန့်ခွဲခြင်းတို့ကိုပါ လုပ်ဆောင်ပေးသည်။ [DLXN ၏ Inverter နည်းပညာများ](/tech/inverters) တွင် ဖော်ပြထားသည့်အတိုင်း ခေတ်မီ Inverter များသည် နေရောင်ခြည်ပြင်းအားကို စက္ကန့်တိုင်းတိုင်းတာကာ Heat Pump ၏ လည်ပတ်မှုကို အလိုအလျောက် ညှိနှိုင်းပေးနိုင်သည်။
စနစ်ပေါင်းစပ်မှုတွင် အရေးကြီးသောအချက်မှာ စမတ်အပူချိန်ထိန်းကိရိယာ (Smart Thermostat) ဖြစ်သည်။ ဤကိရိယာသည် အချိန်အလိုက်လျှပ်စစ်မီတာခနှုန်းထား (Time-of-Use Tariff) ကို သိရှိပြီး မီတာခနည်းသောအချိန်များတွင် Heat Pump ကို ပိုမိုလည်ပတ်စေကာ အပူသိုလှောင်ကန်အတွင်း ရေပူများကို ကြိုတင်သိုလှောင်ထားနိုင်သည်။ ဥပမာအားဖြင့် အမေရိကန်နိုင်ငံ Texas ပြည်နယ်ရှိ အိမ်ရာပေါင်း ၁၀၀၀၀ ကျော်တွင် စမ်းသပ်ခဲ့သော စမတ် Heat Pump စနစ်များသည် လျှပ်စစ်ကုန်ကျစရိတ်ကို ၂၅-၃၅ ရာခိုင်နှုန်း ထပ်မံလျှော့ချနိုင်ခဲ့ကြောင်း IEEE ၏ လေ့လာချက်တစ်ခုက ဖော်ပြသည်။ ထို့အပြင် နေ့ခင်းဘက်ဆိုလာစွမ်းအင်ပိုလျှံမှုကို ဘက်ထရီတွင် သိုလှောင်ကာ ညအချိန် Heat Pump လည်ပတ်ရန်အတွက် အသုံးပြုနိုင်သောကြောင့် ဂရစ်မှလျှပ်စစ်အားကို အားကိုးမှု အနည်းဆုံးဖြစ်စေသည်။
စျေးကွက်ရေစီးကြောင်းနှင့် ကမ္ဘာ့လမ်းကြောင်းများ
ကမ္ဘ�ာအပူစုပ်စက်ဈေးကွက်သည် လျင်မြန်စွာ ကြီးထွားလျက်ရှိသည်။ IEA ၏ ၂၀၂၄ ခုနှစ် အစီရင်ခံစာအရ ၂၀၂၃ ခုနှစ်တွင် ကမ္ဘာတစ်ဝန်း Heat Pump ရောင်းအားသည် ၁၂ ရာခိုင်နှုန်း တိုးတက်ခဲ့ပြီး ဥရောပတွင် ယူနစ် ၃ သန်းကျော် တပ်ဆင်ခဲ့ကြောင်း European Heat Pump Association က အတည်ပြုသည်။ BloombergNEF ၏ ခန့်မှန်းချက်အရ ၂၀၃၀ ပြည့်နှစ်တွင် ကမ္ဘာ့အိမ်သုံး Heat Pump တပ်ဆင်မှုသည် ၂၀၂၂ ခုနှစ်ထက် သုံးဆနီးပါး တိုးလာမည်ဖြစ်ပြီး ဆိုလာစွမ်းအင်နှင့် ပေါင်းစပ်တပ်ဆင်မှုမှာ အဓိကတွန်းအားတစ်ခုအဖြစ် ပါဝင်လာမည်ဟု သုံးသပ်ထားသည်။ ဤလမ်းကြောင်းသည် IEA ၏ Net Zero by 2050 လမ်းပြမြေပုံနှင့်လည်း ကိုက်ညီပြီး ၂၀၃၀ ပြည့်နှစ်တွင် ကမ္ဘာ့အပူပေးဝေမှု၏ ၂၀ ရာခိုင်နှုန်းကို Heat Pump များက ဆောင်ရွက်ရန် ရည်မှန်းထားသည်။
အာရှဒေသတွင်း၌လည်း ဂျပန်၊ တောင်ကိုရီးယားနှင့် တရုတ်နိုင်ငံတို့သည် Heat Pump ဈေးကွက်တွင် ဦးဆောင်နေပြီး အထူးသဖြင့် တရုတ်နိုင်ငံသည် ကမ္ဘာ့ Heat Pump ထုတ်လုပ်မှု၏ ၄၀ ရာခိုင်နှုန်းကျော်ကို ပိုင်ဆိုင်ထားသည်။ အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံများတွင် ဟိုတယ်လုပ်ငန်းနှင့် လူနေအိမ်ရာများ၌ လေအေးပေးစနစ်နှင့် ရေပူထောက်ပံ့မှုအတွက် Heat Pump ဝယ်လိုအား တဖြည်းဖြည်း မြင့်တက်လာသည်။ ထိုင်းနိုင်ငံရှိ ဟိုတယ်အများအပြားသည် ဆိုလာစွမ်းအင်ဖြင့် မောင်းနှင်သော Heat Pump ရေပူစနစ်များကို တပ်ဆင်အသုံးပြုလာကြပြီး လျှပ်စစ်မီတာခ ၄၀-၆၀ ရာခိုင်နှုန်း သက်သာကြောင်း ဒေသတွင်းသုတေသနများက ဖော်ပြသည်။ မြန်မာနိုင်ငံအတွက်လည်း လောင်စာဆီစျေးနှုန်းမတည်ငြိမ်မှုနှင့် လျှပ်စစ်မီတာခတိုးမြှင့်မှုများကြောင့် ဤပေါင်းစပ်စနစ်သည် အလားအလာကောင်းသော ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုတစ်ခု ဖြစ်လာသည်။
လက်တွေ့အသုံးချမှုနှင့် အောင်မြင်မှုမှတ်တမ်းများ
ဥရောပနိုင်ငံများတွင် ဆိုလာ + Heat Pump ပေါင်းစပ်စနစ်၏ အောင်မြင်မှုများသည် ထင်ရှားသည်။ နယ်သာလန်နိုင်ငံ၌ နေအိမ်အသစ်များ၏ ၄၀ ရာခိုင်နှုန်းကျော်သည် Heat Pump နှင့် ဆိုလာစနစ်တို့ကို ပုံမှန်တပ်ဆင်လျက်ရှိပြီး ၂၀၂၂ ခုနှစ်တွင် ဥရောပတစ်ဝန်း Heat Pump တပ်ဆင်မှုသည် ဂက်စ်ဘွိုင်လာ တပ်ဆင်မှုကို ပထမဆုံးအကြိမ် ကျော်လွန်ခဲ့သည်။ ဒိန်းမတ်နိုင်ငံရှိ နေအိမ်တစ်ခု၏ လေ့လာမှုအရ ဆိုလ